Yeni Dijital Proje Yönetmeliği ve BIM Zorunluluğu: Ofisiniz Hazır mı?
5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan "Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik", Türkiye'de yapı ruhsatı süreçlerinin nasıl yürütüleceğini yeniden tanımlıyor. Düzenleme 1 Eylül 2027'de yürürlüğe girecek; projelerin sisteme teslimini ve yönetimini düzenleyen e-PYS yönetmeliği ise 1 Eylül 2028'de devreye girecek.
Bu, sektöre yaklaşık bir yıllık hazırlık penceresi bırakıyor. Ve deneyim gösteriyor ki BIM'e geçiş, bir yazılım kurulumundan çok daha uzun süren bir süreç.
Yönetmelik tam olarak ne getiriyor?
Düzenleme, 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamındaki yapı ruhsatı başvurularını kapsıyor. Mimari, statik, elektrik ve mekanik tesisat projelerinin dijital ortamda hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirliyor.
Teknik açıdan dört başlık öne çıkıyor:
3B model standardı. Üç boyutlu sayısal yapı modelleri TS EN ISO 19650-1 ve TS EN ISO 19650-2 standartlarına göre hazırlanacak. Bu standartlar bir yazılım değil, bir bilgi yönetimi çerçevesi tanımlıyor — kimin hangi bilgiyi, hangi aşamada, hangi formatta üreteceğini.
IFC zorunluluğu. BIM tabanlı modeller, açık veri paylaşım standardı olan TS EN ISO 16739-1'e uygun IFC formatında teslim edilecek. Yani modelin belirli bir üreticinin dosya formatında değil, herkesin okuyabileceği açık bir formatta sunulması gerekiyor.
2B ve doküman formatı. CAD çizimleri ve ek dokümanlar vektör tabanlı PDF/A formatında teslim edilecek.
Kodlama ve isimlendirme kuralları. Proje kodundan katman ve sembol kullanımına, mahal numaralarından pafta boyutlandırmasına kadar teknik detaylar yönetmelik eklerindeki standartlara tabi olacak.
Kapsam dışı: Bodrum katı hariç en fazla 2 katlı ve toplam alanı 200 m²'yi geçmeyen müstakil yapılar ile yönetmelikte sayılan diğer istisnalar. Ayrıca belirtilen tarihlerden önce ruhsat başvurusu yapılmış yapılar ve ihale kararı alınmış kamu projeleri zorunluluk dışında tutuluyor.
En sık yapılan yanlış okuma
Yönetmelik belirli bir yazılımı zorunlu kılmıyor. Standart ve format zorunluluğu getiriyor.
Bu ayrım önemli, çünkü sahada sık duyulan "artık herkes şu programa geçmek zorunda" cümlesi yanlış. Zorunlu olan, ISO 19650 çerçevesine uygun bilgi yönetimi ve IFC formatında teslim. Bunu sağlayan her araç geçerli.
Pratikte Türkiye'deki mimarlık ve mühendislik ofislerinin büyük bölümü Autodesk ekosisteminde çalıştığı için Revit yaygın tercih olmaya devam edecek. Ancak kararı "zorunlu olduğu için" değil, mevcut iş akışınıza ve ekibinizin yetkinliğine bakarak vermelisiniz.
BIM'e geçiş neden bir yazılım kurulumu değil?
CAD'den BIM'e geçiş, çizim üretme mantığından model kurma mantığına geçmektir. Bu üç seviyede değişiklik gerektirir.
Araç seviyesi. Yazılım lisansı, donanım kapasitesi, dosya depolama ve paylaşım altyapısı. En kolay çözülen kısım — genellikle haftalar sürer.
Yetkinlik seviyesi. Ekibin modelleme mantığını öğrenmesi. AutoCAD'de on yıl çalışmış bir teknik ressamın Revit'te üretken hâle gelmesi haftalar değil aylar alır. İlk projelerde verimlilik geçici olarak düşer; bu normaldir ve planlanması gerekir.
Süreç seviyesi. İsimlendirme standartları, model paylaşım protokolleri, disiplinler arası koordinasyon ritmi, kalite kontrol adımları. ISO 19650'nin asıl konusu budur ve en çok ihmal edilen kısımdır.
Bir yıllık hazırlık penceresinde ilk seviye kolayca tamamlanır. İkinci ve üçüncü seviyeyi ertelemek, 2027 sonbaharında ruhsat başvurusu yetiştiremeyen ofisler yaratır.
Şimdi ne yapmalı?
1. Proje portföyünüzü kapsam açısından değerlendirin. Yaptığınız işlerin ne kadarı yönetmelik kapsamına giriyor? Yalnızca küçük ölçekli müstakil yapılarla çalışan bir ofisin aciliyeti farklıdır. Kamu projesi veya büyük ölçekli yapı üreten bir ofisin hazırlığa hemen başlaması gerekir.
2. Pilot proje seçin. Tüm ofisi aynı anda dönüştürmeye çalışmayın. Orta ölçekli, süresi rahat bir projeyi BIM ile yürütün. Bu proje hem ekibin öğrenme alanı hem de standartlarınızı test edeceğiniz zemin olur.
3. Lisans ihtiyacını gerçekçi çıkarın. Revit adlandırılmış kullanıcı modelinde lisanslanır — yazılımı açacak her kişinin kendi lisansı olur. Ama ilk aşamada tüm ekibe lisans almak zorunda değilsiniz. Pilot ekiple başlayıp kademeli genişletmek hem bütçeyi hem öğrenme eğrisini yönetilebilir kılar.
4. IFC dışa aktarımını erkenden test edin. Modelin IFC olarak dışa aktarılması teknik olarak basit; sorun genellikle dışa aktarılan modelin içeriğinde çıkar. Hangi parametrelerin taşındığını, nesne sınıflandırmalarının doğru eşleşip eşleşmediğini pilot projede test edin. Bunu 2027'de ilk ruhsat başvurusunda öğrenmek istemezsiniz.
5. İsimlendirme standardınızı yazılı hâle getirin. Yönetmelik ekleri kodlama kurallarını belirliyor. Ofis içi standardınızı bu kurallara göre şimdiden yazıya dökün. Sonradan yeniden adlandırma, model üzerinde çalışırken yapılan en maliyetli işlerden biridir.
6. Bütçeyi çok yıllı planlayın. Lisans maliyeti tek seferlik değil, yinelenen bir kalem. Buna eğitim, muhtemel donanım yenilemesi ve ilk projelerdeki verimlilik kaybını ekleyin. Gerçekçi bir bütçe, sürecin yarıda kesilmesini önler.
Doğru lisans yapısı
Revit'i tekil abonelik olarak da, AEC Collection içinde de alabilirsiniz.
Kullanıcı yalnızca Revit kullanıyorsa tekil abonelik yeterlidir. Aynı kişi Revit'in yanında AutoCAD, Civil 3D veya Navisworks da kullanıyorsa — ki disiplinler arası koordinasyon yapan ekiplerde bu yaygındır — AEC Collection genellikle daha ekonomiktir.
Üçüncü bir seçenek, yazılımı yılda sınırlı sayıda gün açan kullanıcılar için Autodesk Flex'tir. Modeli inceleyen ama üretmeyen proje yöneticisi, denetim veya satın alma birimleri bu gruba girer.
Bu üç seçeneği kullanıcı bazında yan yana fiyatlandırmadan karar vermeyin. Ofis ölçeğinde fark kayda değer olabiliyor.
ENORM Teknoloji ile Revit lisanslama
ENORM Teknoloji, Autodesk yetkili satıcısı olarak Revit ve AEC Collection lisanslarınızın tedarikini, yenilenmesini ve kullanıcı yönetimini üstlenir.
Ekip yapınıza göre tekil ürün / koleksiyon / Flex karşılaştırması
Kamu ve üniversite satın alma süreçlerine uygun evrak
Pilot ekipten tam ekibe kademeli lisans planı
Yenileme tarihi takibi
Kullandığınız ürünleri ve kullanıcı sayınızı iletmeniz yeterli; kurumunuza özel teklifi en geç 1 iş günü içinde hazırlayıp paylaşalım.